لیزر هموروئید یکی از روش های پرطرفدار برای درمان بواسیر است؛ مخصوصا برای بیمارانی که وقتی صحبت از درمان هموروئید می شود، قبل از هر چیز نگران درد، خونریزی و سختی روند درمان هستند. خیلی از افراد با همین دغدغه سراغ لیزر بواسیر می روند و می خواهند بدانند آیا می توان هموروئید را بدون مداخله گسترده روی بافت های اطراف درمان کرد. در این روش، انرژی دقیق و کنترل شده لیزر مستقیماً روی بافت هموروئیدی یا عروق درگیر اعمال می شود و بسته به تکنیک مورد استفاده، می تواند برای کاهش حجم بافت یا کنترل جریان خون عروق هموروئیدی به کار رود. همین تمرکز روی ناحیه درگیر، یکی از دلایلی است که لیزر را به گزینه ای مورد توجه در درمان بواسیر تبدیل کرده است. درمان هموروئید با لیزر بسته به نوع، اندازه و وضعیت هموروئید با تکنیک های مختلفی انجام می شود و هدف آن، درمان بافت یا عروق درگیر با حداقل آسیب به بافت های اطراف است. بنابراین، عمل هموروئید با لیزر برای همه بیماران به یک شکل انجام نمی شود و روش انتخاب شده باید با شرایط هموروئید هماهنگ باشد. در ادامه، نحوه انجام لیزر هموروئید، انواع روش های آن و نکات مهمی که باید پیش از انتخاب این روش بدانید، بررسی می شود.
انواع روش های درمان هموروئید با لیزر
وقتی از روش لیزر برای درمان بواسیر صحبت می شود، منظور یک تکنیک ثابت و یکسان نیست. روش های مختلفی برای درمان بیماری هموروئیدی با استفاده از انرژی لیزر یا انرژی حرارتی وجود دارد که تفاوت آن ها بیشتر به نوع مداخله روی بافت هموروئیدی برمی گردد. سه روشی که بیشتر در این زمینه مطرح هستند عبارت اند از:
لیزر هموروئیدوپلاستی (LHP)
در لیزر هموروئیدوپلاستیLaser Hemorrhoidoplasty یا LHP، رویکرد درمانی بر حفظ بافت و کاهش حجم آن استوار است؛ بنابراین توده هموروئیدی به صورت مستقیم برداشته نمی شود. انرژی لیزر باعث جمع شدن و تغییر ساختار بافت هموروئیدی می شود و در ادامه، حجم آن کاهش پیدا می کند. این روش بیشتر در ارتباط با هموروئیدهای داخلی علامت دار، به ویژه درجات ۲ و ۳، مورد مطالعه قرار گرفته و یکی از شناخته شده ترین تکنیک های کم تهاجمی لیزری به شمار می رود.
انعقاد با اشعه مادون قرمز (IRC)
انعقاد با اشعه مادون قرمز (Infrared Coagulation یا IRC) با دو روش دیگر یک تفاوت مهم دارد: با وجود اینکه گاهی در محتواهای عمومی کنار درمان های لیزری قرار می گیرد، از نظر فنی لیزر نیست و از انرژی مادون قرمز استفاده می کند. در این روش نیز بافت هموروئیدی بریده و خارج نمی شود؛ انرژی حرارتی لیزر بواسیر باعث انعقاد موضعی و سپس ایجاد فیبروز (سفت و جمع شدن تدریجی بافت) شده، و در نهایت اندازه هموروئید کاهش می یابد. IRC عمدتاً در درمان هموروئید داخلی، به ویژه درجات پایین تر، کاربرد دارد.
هموروئیدکتومی با لیزر
اما در هموروئیدکتومی با لیزر (Laser Hemorrhoidectomy)، رویکرد کاملاً متفاوت است؛ اینجا هدف، برداشت مستقیم بافت هموروئیدی است. به همین دلیل، این تکنیک در گروه روش های برداشتی قرار می گیرد و با LHP که در آن بافت حفظ می شود، تفاوت اساسی دارد. هموروئیدکتومی لیزری در مطالعات جراحی به عنوان یکی از کاربردهای لیزر در برداشت بافت هموروئیدی بررسی شده است و نتایج آن در مقایسه با روش های کلاسیک، بسته به نوع تکنیک و شرایط جراحی متفاوت گزارش شده است.
درمان هموروئید با لیزر چگونه انجام می شود؟
نحوه انجام درمان هموروئید با لیزر با توجه به تکنیک انتخاب شده متفاوت است، اما روند درمان معمولا با آماده سازی بیمار، بررسی دقیق محل هموروئید و سپس اعمال انرژی در ناحیه مورد نظر آغاز می شود. نوع بی حسی نیز ثابت نیست و بر اساس تکنیک مورد استفاده و شرایط بیمار می تواند از بی حسی موضعی تا بی حسی ناحیه ای یا بیهوشی متغیر باشد. در ادامه، روند هر یک از این روش ها را به صورت جداگانه می بینید.
لیزر هموروئیدوپلاستی (LHP)
۰۱
در LHP، ابتدا ناحیه هموروئیدی با مشاهده مستقیم توسط پروکتوسکوپ یا آنوسکوپ مشخص می شود. سپس از طریق یک شکاف یا سوراخ بسیار کوچک در نزدیکی پایه هموروئید، فیبر ظریف لیزر وارد بافت می شود و در مسیر زیرمخاطی (لایه زیر پوشش داخلی) تا بخش مورد نظر پیش می رود. محل قرارگیری فیبر با کنترل دیداری و در برخی تکنیک ها با کمک نور راهنما مشخص می شود.
پس از قرار گرفتن فیبر در موقعیت مناسب، انرژی لیزر هموروئید به شکل پالس های کنترل شده به بخش های مختلف بافت منتقل می شود. این انرژی حرارتی باعث انعقاد و جمع شدن بافت تحت درمان می شود. در تکنیک هایی که هموروئید پرولاپس شده (بیرون زده) است، ممکن است هم زمان از موکوپکسی (بالا کشیدن و تثبیت مخاط) نیز استفاده شود.
انعقاد با اشعه مادون قرمز (IRC)
۰۲
درتکنیک IRC، پزشک ابتدا با استفاده از آنوسکوپ، ستون هموروئیدی داخلی را در معرض دید قرار می دهد و پروب دستگاه را مستقیما روی قسمت مورد نظر قرار می دهد. سپس چند پالس کوتاه از انرژی مادون قرمز به بافت تابانده می شود. انرژی مادون قرمز در بافت به گرما تبدیل شده و باعث انعقاد کنترل شده عروق و بافت همان ناحیه می شود.
پس از ایجاد ناحیه انعقادی، بافت در روزهای بعد دچار ترمیم و فیبروز می شود و در نتیجه، محل درمان توسط عمل لیزر هموروئید به تدریج جمع و تثبیت می شود. تعداد نقاط یا پالس های مورد استفاده بر اساس اندازه و محل هموروئید تعیین می شود و درمان می تواند در یک یا چند جلسه انجام شود.
هموروئیدکتومی با لیزر پرتوان
۰۳
در هموروئیدکتومی با لیزر، پس از شناسایی دقیق توده های هموروئیدی، جراح با استفاده از انرژی لیزر برش و جداسازی بافت را انجام می دهد. لیزر می تواند هم زمان برای برش دقیق بافت و کنترل عروق کوچک محل جراحی به کار رود. در این مرحله، بافت هموروئیدی مورد نظر به طور کامل از محل جدا می شود و پس از برداشت آن، ناحیه از نظر خونریزی و وضعیت بافت بررسی می شود.
نحوه مدیریت محل جراحی پس از برداشت به تکنیک مورد استفاده بستگی دارد؛ در برخی روش ها زخم باز باقی می ماند و در برخی تکنیک ها رویکرد متفاوتی برای بستن یا مدیریت آن در نظر گرفته می شود. به همین دلیل، جزئیات اجرای هموروئیدکتومی با لیزر می تواند بر اساس نوع لیزر، وسعت برداشت و تکنیک جراح متفاوت باشد.
مزایای عمل لیزر هموروئید نسبت به جراحی باز
درد کمتر بعد از درمان
یکی از مهم ترین مزایای گزارش‌شده توسط بیماران بهترین جراح هموروئید در تهران، کاهش درد در روزهای نخست پس از لیزر است. در مقایسه مستقیم LHP با هموروئیدکتومی باز، شدت درد در روز اول و هفته اول پایین‌تر بوده و بیماران نیز برای مدت کوتاه تری به داروهای مسکن نیاز داشته اند.
خونریزی کمتر
در روش های کم تهاجمی لیزری برای درمان بواسیر، میزان خونریزی حین عمل و احتمال خونریزی بعد از آن در مطالعات مقایسه‌ای کمتر از جراحی باز گزارش شده است.
بازگشت سریع تر به فعالیت های روزمره
برای بیماری که نمی خواهد مدت زیادی از کار و زندگی معمول خود فاصله بگیرد، کوتاه تر شدن دوره بازگشت اهمیت زیادی دارد. مطالعات نشان داده اند افرادی که تحت درمان لیزر هموروئید قرار گرفته اند، به طور میانگین زودتر به فعالیت های روزمره و کار بازگشته‌اند.
دستکاری و آسیب بافتی کمتر
در تکنیک های غیر برداشتی مانند LHP، برخلاف هموروئیدکتومی باز، هدف درمان خارج کردن توده هموروئیدی نیست؛ بنابراین میزان برش و آسیب مستقیم به بافت کمتر است. همین ویژگی یکی از دلایل اصلی تفاوت در درد و روند بهبودی پس از درمان محسوب می شود.
نقاهت راحت‌تر در دوره پس از درمان
کنار هم قرار دادن درد کمتر، خونریزی کمتر، مصرف پایین‌تر مسکن و بازگشت سریع تر به فعالیت ها باعث شده لیزر هموروئید از نظر تحمل‌پذیری و کیفیت زندگی در کوتاه مدت، در بسیاری از مطالعات نسبت به جراحی باز وضعیت مطلوب تری داشته باشد.
این برتری کوتاه مدت به معنی مناسب بودن لیزر برای تمام انواع هموروئید یا جایگزینی کامل آن با جراحی باز نیست؛ انتخاب روش باید بر اساس شرایط بیماری و ارزیابی پزشک انجام شود.
